
متابی سولفیت سدیم
سدیم متابیسولفیت یا سدیم پیروسولفیت که در سیستم نامگذاری IUPAC، برم. ای. سدیم متابیسولفیت نامیده میشود، یک ترکیب غیر آلی فرمول شیمیایی Na۲S۲O۵ است. این ماده گاهی به عنوان دی سدیم (metabisulfite) نامیده میشود. از این ترکیب اکثراً به عنوان یک عامل ضد عفونیکننده، آنتیاکسیدان و نگهدارنده استفاده میشود.
سدیم متابی سولفیت پودر کریستال شده سولفور دیاکسید با چگالی بین ۱ تا 1.2 Kg/l است و در دمای بالای ۱۲۰ °C تجزیه میگردد. اگر محفظهای که محلول در آن واقع شده کاملاً عایق بندی نشده باشد به سرعت با رطوبت هوا ترکیب شده و اکسیده میگردد. مقدار آب جذب شده توسط محصول در محفظه بسته به میزان نفوذ بستگی دارد که آن نیز به نوبه خود به درجه حرارت و رطوبت نسبی بستگی دارد. در شرایط نگهداری غلط، ممکن است به تشکیل دانههای سخت در محصول منجر گردد. تمام انواع سدیم متا بی سولفیت به راحتی در آب حل میشوند. در محلولهای آبی به شکل سدیم بی سولفیت است.
سدیم متابی سولفیت را میتوان از تبخیر محلول سدیم سولفیت اشباع شده با گاز دیاکسید گوگرد تهیه نمود:
2 HSO3- ⇌ H2O + S2O52-
که در نهایت Na2S2O5 جامد بجا میماند.
آنیون ترکیبی از دی تیونیت (S2O42-) و دی تیونات (S2O62-). است. آنیون شامل گروهی SO2 است که با گروهی SO3 پیوند یافته با بار منفی که در سمت منتهی به SO3 قرار دارد. طول پیوند S-S حدود ۲٫۲۲ Å و پیوند S-O" تیونیت " و " تیونات " دارای طول ۱٫۴۶ و ۱٫۵۰ Å میباشد.
سدیم متابی سولفیت در ترکیب با آب باعث جذب اکسیژن موجود در آب و آزاد شدن گاز دیاکسید گوگرد (SO2) میگردد که باعث ایجاد بوی نامطبوعی گردیده و تنفس را دچار مشکل مینماید. آزاد کردن دیاکسید گوگرد باعث تبدیل سدیم متابی سولفیت به یک عامل کاهنده قوی در آب گشته و به همین دلیل نبایستی در رودخانهها و دریاچهها ریخته شود چون بهطور جدی باعث مختل شدن زندگی حیوانات و گیاهان میگردد. به همین دلیل میزان استفاده از سدیم متابی سولفیت به شدت کاهش یافته و به جای آن حاملهایی چون پیروکسید هیدروژن با تأثیری مشابه و بدون بو جهت استریلیزاسیون تجهیزات استفاده میگردد.